Fluorescent In Situ Gibridizatsiyasi (FISH)

Fluoresentsiya yordamida joyida gibridizatsiya (FISH)

FISH — bu xromosomalarda ma’lum bir gen hududini aniqlash va sonli hamda strukturaviy xromosoma anomaliyalarini ko‘rsatish uchun floresan bo‘yoq bilan belgilangan DNK zondlaridan foydalaniladigan ilg‘or molekulyar sitogenetik usuldir. Ushbu usul klassik sitogenetik metodlar yetarli bo‘lmagan hollarda qo‘llaniladi va yangi to‘qima yoki parafin bilan o‘rnatilgan to‘qimalar namunalarida ham samarali ishlaydi.

FISH qanday holatlarda qo‘llaniladi?

• Prenatal genetik diagnostika (tug‘ilishdan oldin) yoki abort materialida xromosomlarning raqamli anomaliyalarini (anevloidiya) skrining qilish
• Preimplantatsiya genetik diagnostika va skrining (embrion ko‘chirilishidan oldin)
• Klinik diagnostikada, masalan, sindromlar va sitogenetik tahlilda aniqlanmagan de novo xromosoma anomaliyalarini aniqlash
• Gematologik malign kasalliklar, masalan, leykemiya va limfoma

FISH usulining afzalliklari

• Turli bo‘linish bosqichidagi hujayralarda xromosomalarni o‘rganish imkoniyati
• Saraton holatlari yoki xromosomalarni olish qiyin bo‘lgan vaziyatlarda samarali
• Umumiy xromosoma anevloidiyalari (13, 18, 21, X va Y) aniqlashda tez natija berish
• Noyob yoki bemorga xos kasalliklar uchun mos zondlar bilan individual tadqiqotlarni amalga oshirish imkoniyati

FISH — bu yuqori sezgirlikka ega, tezkor va aniq molekulyar diagnostika usuli, xromosoma anomaliyalarini aniqlashda klassik metodlar yetishmaydigan hollarda keng qo‘llaniladi va shaxsiy, prenatal hamda onkologik diagnostikada muhim ahamiyatga ega.